Từ ngàn đời nay, người Việt luôn đề cao đạo lý “Tôn sư trọng đạo”, coi nghề dạy học là một trong những nghề cao quý nhất. Thầy cô không chỉ là người truyền đạt tri thức, mà còn là người uốn nắn nhân cách, thắp sáng ước mơ và chắp cánh cho tương lai của bao thế hệ học trò.
Trong dòng chảy lịch sử, ngày 20 tháng 11 đã được chọn làm Ngày Nhà giáo Việt Nam – ngày đặc biệt để tri ân những người “lái đò thầm lặng”. Vậy vì sao lại là ngày 20/11 chứ không phải một ngày nào khác? Hãy cùng tìm hiểu nguồn gốc và ý nghĩa sâu sắc của ngày lễ tôn vinh thầy cô giáo này.
Ngày Nhà giáo Việt Nam bắt nguồn từ “Ngày Quốc tế Hiến chương các Nhà giáo”, được tổ chức lần đầu vào năm 1958.
Sự kiện này bắt nguồn từ năm 1949, khi Liên hiệp các Công đoàn Giáo dục (FISE) được thành lập tại Paris (Pháp). Tổ chức này ra đời nhằm đấu tranh cho quyền lợi của giáo viên, đồng thời thúc đẩy giáo dục tiến bộ và nhân văn trên toàn cầu.
Đến năm 1958, Công đoàn Giáo dục Việt Nam chính thức tham gia FISE. Việt Nam quyết định chọn ngày 20 tháng 11 – ngày công bố bản “Hiến chương Nhà giáo quốc tế” – để tổ chức kỷ niệm, tôn vinh nghề dạy học và thể hiện tinh thần đoàn kết với phong trào giáo dục thế giới.
Từ đó, ngày 20/11 trở thành dịp tri ân quen thuộc trong ngành giáo dục. Đến năm 1982, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ Việt Nam) đã ban hành quyết định chính thức công nhận ngày 20/11 là Ngày Nhà giáo Việt Nam, đánh dấu mốc quan trọng trong lịch sử giáo dục nước nhà.
Việc lựa chọn ngày 20/11 không phải ngẫu nhiên, mà bắt nguồn từ nhữngý nghĩa lịch sử và giá trị nhân văn sâu sắc.
Trước hết, ngày 20/11 là ngày ra đời của bản Hiến chương Nhà giáo quốc tế, một văn kiện mang tính biểu tượng, khẳng định vai trò của người thầy trong xã hội, đề cao tự do giáo dục và kêu gọi các quốc gia bảo vệ quyền lợi của giáo viên.
Việt Nam, trong bối cảnh xây dựng nền giáo dục mới, đã chọn ngày này như một sự tiếp nối tinh thần quốc tế, đồng thời thể hiện lòng biết ơn và sự trân trọng dành cho nghề dạy học.
Bên cạnh yếu tố lịch sử, 20/11 còn mang giá trị biểu trưng: đó là thời điểm cuối học kỳ I, khi học sinh đã có thời gian gắn bó với thầy cô, thuận lợi để nhìn lại hành trình học tập và gửi lời tri ân.
Từ đó đến nay, ngày 20/11 không chỉ là ngày hội của ngành giáo dục, mà còn là ngày của tình thầy trò, của sự gắn bó giữa người dạy và người học – một truyền thống đã trở thành niềm tự hào của dân tộc Việt Nam.
Ngày Nhà giáo Việt Nam mang nhiều tầng ý nghĩa, thể hiện sâu sắc lòng tôn kính và sự biết ơn của toàn xã hội đối với những người làm công tác giáo dục.
Là dịp tri ân thầy cô: Học sinh, sinh viên, phụ huynh gửi lời cảm ơn đến những người đã dạy dỗ, định hướng và truyền cảm hứng cho mình.
Là ngày tôn vinh nghề dạy học – nghề cao quý nhất trong mọi nghề, nơi người thầy không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn dạy cách làm người.
Là ngày nhắc nhở về giá trị của giáo dục, khơi dậy tinh thần hiếu học và lòng tôn trọng tri thức – yếu tố nền tảng của sự phát triển đất nước.
Hơn cả một ngày lễ, 20/11 đã trở thành biểu tượng văn hóa của lòng biết ơn và đạo lý Việt Nam.
Trên khắp cả nước, Ngày Nhà giáo Việt Nam được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú, ý nghĩa:
Lễ kỷ niệm và mít tinh tri ân thầy cô, nơi các học sinh và cán bộ giáo dục cùng nhau ôn lại truyền thống nghề dạy học.
Phong trào “Dạy tốt – Học tốt”, nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập trong toàn ngành.
Các hoạt động văn nghệ, viết báo tường, làm thiệp, cắm hoa, thể hiện tình cảm của học trò với thầy cô.
Tặng quà và hoa chúc mừng, tuy giản dị nhưng chan chứa sự trân trọng.
Nhiều doanh nghiệp và tổ chức xã hội cũng hưởng ứng ngày này bằng các chương trình tri ân giáo viên, đặc biệt hướng đến những thầy cô đang công tác ở vùng sâu, vùng xa – nơi điều kiện còn nhiều khó khăn.
Trong thời đại chuyển đổi số và hội nhập toàn cầu, vai trò của người thầy càng được khẳng định mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Người thầy không chỉ là người dạy kiến thức, mà còn là người định hướng tư duy, truyền cảm hứng sáng tạo và nuôi dưỡng nhân cách con người.
Ngày 20/11 hôm nay không chỉ là ngày tôn vinh nghề giáo, mà còn là dịp để xã hội nhìn nhận lại vai trò của tri thức và giáo dục trong phát triển bền vững.
Tôn vinh người thầy cũng chính là tôn vinh tri thức, lòng nhân ái và tương lai của dân tộc Việt Nam.